Verder kijken dan de mythes: De argumenten om te beleggen in opkomende markten

Opkomende markten worden steeds belangrijker als strategische pijler voor langetermijnportefeuilles, omdat ze robuuste economische groei, structurele trends en diverse beleggingsmogelijkheden bieden. Toch blijven veel beleggers voorzichtig - vaak beïnvloed door achterhaalde vooroordelen over politieke en economische instabiliteit. Dit artikel onderzoekt hoe opkomende markten zich de afgelopen jaren hebben ontwikkeld, waarbij oude 'wijsheden' in twijfel worden getrokken. Dankzij sterkere begrotingen en dynamische, innovatieve sectoren is het pleidooi voor een heroverweging van de allocatie van portefeuilles aan opkomende markten nog veel sterker geworden. 

Wereldwijde beleggers richten hun aandacht steeds meer op opkomende markten (EM), waar het momentum van hervormingen, diepere kapitaalmarkten en een gunstige demografie zorgen voor nieuwe opportuniteiten.

Deze grote en dynamische economieën bieden een aantrekkelijke mix van een hoog groeipotentieel, sectorale en regionale diversiteit en aantrekkelijke waarderingen¹. Hierdoor zouden ze kunnen uitgroeien tot een strategische component in langetermijnportefeuilles.

De term 'opkomende markt', bedacht in de jaren 1980, omvat heel wat landen, verspreid over de hele wereld. Opkomende economieën werden voorheen beschouwd als een homogeen blok, met een aantal gemeenschappelijke kenmerken, zoals een hoge economische groei aangedreven door industrialisatie en grondstoffen. Ze werden ook in één adem genoemd met fragiele instellingen, politieke en economische instabiliteit en grotere volatiliteit en risico. 

Hoewel sommige van deze problemen blijven bestaan, zoals de meer volatiele economische groei en inflatie, zijn deze denkbeelden eerder achterhaald en weerspiegelen ze niet het ware aard van de EM van vandaag.

Hoewel EM nog steeds risico's met zich meebrengen, hebben ze volgens ons een interessant potentieel rendement. Dat vormt een krachtig argument voor beleggers om hun allocatie aan een historisch verwaarloosde activaklasse op te trekken. 

De groeimotor van de wereld 

Een belangrijk kenmerk van opkomende markteconomieën is dat ze profiteren van een positief groeimomentum, dat kan aanhouden gezien een aantal structurele verschuivingen die gaande zijn. 

Dit zijn onder andere een groeiende middenklasse die de consumptie stimuleert, verstedelijking en investeringen in de infrastructuur die nieuwe economische hubs creëren en het gebruik van technologie die de productiviteit versnelt.

Robuuste economische groei is en blijft een van de grootste voordelen van beleggen in opkomende markten, omdat het een krachtige rugwind geeft voor de winstgroei van bedrijven. 

In de afgelopen decennia zijn opkomende en ontwikkelingseconomieën consequent sneller gegroeid dan de ontwikkelde markten, en deze trend zal zich waarschijnlijk voortzetten; er wordt voorspeld dat de EM tussen 2025 en 2026 met iets meer dan 4% zullen groeien, vergeleken met slechts 1,5% in de geavanceerde economieën.

"Robuuste economische groei... blijft een van de grootste voordelen van beleggen in opkomende markten."
 

In de afgelopen decennia zijn EM een steeds belangrijker onderdeel van de wereldeconomie geworden. S&P Global verwacht dat EM ruwweg 65% van de wereldwijde economische groei in 2035 zullen aanzwengelen, en stelt dat deze landen in het epicentrum liggen van enkele van 's werelds meest disruptieve megatrends.

Leiders van de 'nieuwe economie'

Waar ze ooit werden beschouwd als achterblijvers, zijn EM nu de uitvalsbasis van economisch ijzersterke landen die het voortouw nemen in de industrieën van de toekomst. Terwijl grondstoffen nog steeds belangrijk zijn voor economieën als Brazilië en Zuid-Afrika, worden EM ook erkend voor vooruitgang op gebieden als e-commerce en artificiële intelligentie (AI). 

Vooral Azië is een voortrekker op het gebied van technologie en innovatie, die de ontwikkelde markten bijhoudt en op sommige gebieden zelfs voorloopt. Zo onthulde de release van het DeepSeek AI-model begin 2025 de vooruitgang van China op het gebied van AI. China loopt echter ook voorop in batterijtechnologie, is de grootste producent van zonnepanelen en bepaalt steeds meer het tempo van elektrische voertuigen en autonoom rijden. Dit laat zien hoe de Chinese economie de afgelopen jaren is veranderd, met een nieuwe nadruk op innovatiegedreven ontwikkeling.  

Technologische vooruitgang is overal in de EM te vinden. Vooral digitalisering verandert het landschap. Mobile-first ecosystemen zorgen voor een snelle invoering van digitale betalingen en een ruimere toegang tot krediet, waardoor het bedrijfsleven formeler wordt en de productiviteit toeneemt. Als het gaat om de toepassing van technologie, lopen de EM op veel plaatsen voor op DM. 

EM bieden beleggers daarom blootstelling aan een breed scala van trends die groei zouden moeten ondersteunen op de lange termijn, waaronder niet alleen het traditionele thema van verstedelijking, maar ook digitalisering en energietransitie. Ondanks het groeiende belang van opkomende markten in de wereldeconomie en de prominente aanwezigheid van opkomende bedrijven in de sectoren van de 'nieuwe economie', blijven opkomende markten over het algemeen ondervertegenwoordigd in wereldwijde indices. Aandelen uit opkomende markten maken bijvoorbeeld slechts ongeveer 11% uit van de MSCI ACWI Index, een wereldwijde benchmark; ze maken doorgaans ook een nog kleiner deel uit van de portefeuilles van de meeste beleggers².

"EM blijven over het algemeen ondervertegenwoordigd in wereldwijde indices."
 

Omdat de EM overschaduwd worden door de DM, en de VS in het bijzonder, lopen beleggers waarschijnlijk strategische langetermijnkansen en toekomstige trends mis.

De demografische rugwind

Het groeiverhaal van de opkomende markten profiteert ook van een positievere demografische impuls. 85% van de wereldbevolking leeft in EM en veel landen profiteren van een aanhoudende bevolkingsgroei en een aantrekkelijkere demografie dan DM.  

Dit creëert een groeimomentum, met een grotere beroepsbevolking en een sterker potentieel voor binnenlandse consumptie, vooral naarmate de middenklasse zich uitbreidt. De middenklassebevolking in de EM zal de komende tien jaar verdubbelen, van 354 miljoen huishoudens in 2024 tot 687 miljoen in 2043 wat een sterke groeimotor vormt.  

Een groeiende middenklasse ondersteunt de langetermijnconsumptie in huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs, reizen en digitale diensten. Bedrijven die in deze behoeften voorzien - of het nu gaat om binnenlandse kampioenen of lokale vestigingen van multinationals - kunnen profiteren van lange productietrajecten naarmate de penetratiegraad³ convergeert met de wereldwijde normen. 

Ondertussen worstelen de ontwikkelde markteconomieën met de extra druk van een afnemende beroepsbevolking en een toenemende druk van een vergrijzende bevolking op de overheidsschuld.  

Een evoluerende activaklasse 

Verandering is inherent aan de EM. Van 'opkomende' economieën, die werden gekenmerkt door idiosyncratische politieke en economische problemen, is dit universum uitgegroeid tot een veelbelovende beleggingscategorie die wordt ondersteund door een positief groeimomentum, sterke macro-economische referenties, wereldwijd concurrerende en innovatieve bedrijven en een aantrekkelijk risico-rendementsprofiel. 

Vandaag de dag is de volatiliteit van EM vergelijkbaar met die van DM, grotendeels dankzij verbeterde monetaire en fiscale kaders, toegenomen flexibiliteit van de wisselkoersen en sterkere schuldprofielen. 

Zo hebben de centrale banken van de opkomende markten, die veel ervaring hebben met het beteugelen van inflatoire periodes, de afgelopen jaren hun geloofwaardigheid vergroot: ze reageerden snel op de inflatiegolf post covid, terwijl de centrale banken van de Duitse markteconomie gebukt gingen onder besluiteloosheid. 

EM reageren niet langer alleen maar op het monetaire beleid van de VS, ze hebben betrouwbare, geloofwaardige kaders opgebouwd. In de laatste monetaire verkrappingscyclus verhoogde de Braziliaanse centrale bank de rente bijvoorbeeld 12 maanden voor de eerste stap van de Amerikaanse Federal Reserve (Fed). 

Als gevolg daarvan is de inflatietrend voor het eerst omgekeerd: de nominale inflatie⁴ daalt sneller in EM dan in DM. Deze verschuiving is niet alleen gunstig voor obligatiemarkten van opkomende markten, maar helpt ook de risicokloof in aandelenmarkten te verkleinen. 

Het zijn niet alleen centrale banken in opkomende markten die het verhaal hebben omgedraaid. De overheden van opkomende markten onderscheiden zich stilaan door een verstandig fiscaal beleid en stabiliteit, in een tijd waarin DM steeds vaker wordt geplaagd door fiscale problemen. De gemiddelde schuld/bbp-ratio van opkomende markten en middeninkomenseconomieën is 73%, terwijl die van geavanceerde economieën 110% is. Stabiele schuldniveaus creëren een buffer om mondiale schokken op te vangen en EM lijken steeds veerkrachtiger.

Dit wordt ondersteund door andere recente trends binnen de EM, waarbij er sprake is van een ruime verbetering van de muntenreserves en de forse groei van de obligatiemarkten in lokale munt voor nog meer stabiliteit en autonomie zorgen. 

"EM reageren niet langer alleen maar op het monetaire beleid van de VS, ze hebben betrouwbare, geloofwaardige kaders opgebouwd."
 

Historisch gezien is het lot van de EM over het algemeen nauw verbonden met de kracht van de Amerikaanse dollar en de Amerikaanse rente - hogere rentes en een stijging van de dollar kunnen kapitaalstromen aantrekken van de EM naar de VS. Maar naarmate EM volwassener zijn geworden, is de impact van deze factoren aantoonbaar afgenomen en zijn ze vandaag de dag minder gevoelig voor ontwikkelingen in de VS. Toch blijft de ontwikkeling van de Amerikaanse dollar een belangrijke overweging voor beleggers in opkomende markten, vooral met betrekking tot groeilandenobligaties (dit zijn vastrentende effecten of obligaties die worden uitgegeven door opkomende landen).

Het veranderende bedrijfsleven

Niet alleen het beeld van de overheden is positiever voor EM, ook de kredietkwaliteit van het bedrijfsuniversum is gestaag verbeterd.

Bedrijven in opkomende markten hebben immers gunstigere schuldratio's met lagere netto schuldniveaus (leningen) en sterkere rentedekkingsratio's. Voor investment grade bedrijfsobligaties is de schuldgraad gemiddeld minder dan 1x versus bijna 3x in ontwikkelde markten. Zelfs in het hoogrentende segment steken de schuldcijfers gunstig af bij westerse tegenhangers. 

Dit vermindert de balansrisico's aanzienlijk. Verwacht wordt dat bedrijven in opkomende markten dit jaar 3,7% in gebreke zullen blijven, wat vrij laag is en een positief fundamenteel beeld schetst. Als gevolg daarvan ziet het risico-rendementsprofiel van bedrijfsschulden in opkomende markten er aantoonbaar aantrekkelijker uit dan dat van schulden in ontwikkelde landen.

Het is niet alleen vanuit een schuldperspectief dat EM het beter doen. Bedrijven in opkomende markten zijn de afgelopen decennia aantrekkelijker geworden voor aandelenbeleggers, ook omdat de lat voor corporate governance in het algemeen hoger ligt.  

De managementteams van bedrijven worden professioneler, bedrijven nemen betere beslissingen over kapitaalallocatie en er is nu meer aandacht voor de 'bottom line' en winstgevendheid in plaats van omzetgroei.

Het is veelzeggend dat de belangen van aandeelhouders steeds meer worden erkend. Dit is vooral belangrijk in de EM, waar van oudsher veel staatsbedrijven en familiebedrijven zijn die niet altijd op één lijn zitten met minderheidsbeleggers. De laatste jaren zijn bedrijven aandeelhoudersvriendelijker geworden, wat te zien is aan de toename van dividenden en de terugkoop van eigen aandelen, vooral in landen als China⁵.

Ondanks de verbetering van de onderliggende fundamentals, zullen er waarschijnlijk kansen blijven in de EM-sector, omdat het over het algemeen een minder goed begrepen activaklasse is. De misvatting van EM dat ze volatiel en instabiel zouden zijn, is een constante die bepaalt hoe beleggers aankijken tegen deze activaklasse. 

Het sentiment ten aanzien van EM wordt vaak zowel positief als negatief overdreven, deels omdat er een kloof gaapt tussen perceptie en realiteit. Dit aspect van de beleggerspsychologie kan kansen bieden voor gedisciplineerde langetermijnbeleggers met expertise en capaciteiten in EM om te profiteren van prijsafwijkingen waar waarderingen afwijken van de fundamentals.

"Bedrijven zijn aandeelhoudersvriendelijker geworden, wat te zien is aan de toename van dividenden en het terugkopen van aandelen."

Het EM-mozaïek  

Over opkomende economieën wordt vaak gesproken als een aparte activaklasse, maar in werkelijkheid zijn ze verre van uniform - ze vertegenwoordigen een mozaïek van economieën met verschillende profielen en groeidrijvers.

Deze activaklasse omvat meer dan 70 landen in Azië, Afrika, Latijns-Amerika en opkomend Europa. Een deel van de aantrekkingskracht van deze heterogene groep is dat elke regio unieke mogelijkheden biedt.

Deze diversiteit betekent dat een actieve belegger meerdere thema's kan bespelen - van technologische innovatie en consumentenvraag tot energie en infrastructuur - en tegelijkertijd kan profiteren van gevarieerde economische cycli en regionale veerkracht.

Het belang van dit diversificatievoordeel werd in 2025 benadrukt door de invoering van tarieven door de Amerikaanse president Donald Trump. In plaats van algemene tarieven op te leggen voor de hele wereld, varieerden ze aanzienlijk, zowel in omvang als in impact. 

Zo is Brazilië, ondanks een hoog tarief van 50%, relatief immuun door zijn lage export-bbp-ratio en op het binnenland gerichte economie. India bevindt zich in een vergelijkbare positie, terwijl Vietnam, met een lager tarief van 20% na een handelsakkoord met de VS, mogelijk meer risico loopt gezien zijn grotere handelsafdruk en tekort met de VS. 

De groei zou een impuls kunnen krijgen in het paradigma na de tarieven, waar fabrikanten in opkomende markten overgaan op 'near-shoring' of 'friend-shoring'⁶, of in plaats daarvan worden gestimuleerd door binnenlandse markten of intraregionale handel. 

Portefeuillediversificatie

Bovendien zorgt de breedte van het toegankelijke EM-universum, dat bijna 100 landen omvat, ervoor dat er ondanks de landspecifieke groeirisico's als gevolg van tarieven veel ruimte is voor diversificatie.

De tariefturbulentie zette vooral de lang aanvaarde notie van "Amerikaans exceptionalisme⁷" op losse schroeven, waardoor de stimulans om portefeuilles te diversifiëren toenam. Omdat EM een divers spectrum van langetermijnkansen biedt in markten die op verschillende momenten goed presteren, kan deze inherente kracht zeer waardevol zijn voor actieve beleggers. 

Bovendien kan blootstelling aan EM portefeuilles diversifiëren die anders geconcentreerd zouden zijn in een beperkt aantal leiders in ontwikkelde markten. In periodes waarin ontwikkelde markten stijlconcentratie vertonen, kan deze activaklasse nuttig zijn om in te spelen op bredere economische cycli. 

EM: Veerkrachtig, gediversifieerd en toekomstbestendig 

EM bieden beleggers meer dan alleen groei - ze kunnen zorgen voor diversificatie, veerkracht en toegang tot structurele trends die de wereldeconomie vormgeven. Met sterkere begrotingen, diepere lokale markten en dynamische sectoren zoals technologie en groene energie lijken deze regio's goed gepositioneerd voor kansen op de lange termijn. 

EM-activa toevoegen aan een portefeuille kan mogelijk het rendement verhogen, het concentratierisico verlagen en inspelen op de demografische en innovatiegedreven krachten die waarschijnlijk het volgende decennium van beleggen zullen bepalen. 
 

¹ De waardering verwijst naar de evaluatie van de waarde van een actief of onderneming.
² Dodge & Cox, ‘Emerging Markets: Why and Where’, (dodgeandcox.com), mei 2024.
³ De penetratiegraad van de markt is in de marketing een graadmeter voor de dekkingsgraad van een product of dienst op de markt.
⁴ Zoals gemeten door de consumentenprijsindex. 
⁵ Reuters, ‘Dividend surge signals culture shift in China's markets’, (reuters.com), januari 2025.
⁶ De productie dichter bij de binnenlandse markten of in nabijgelegen of bevriende markten brengen.
⁷ Het Amerikaans exceptionalisme verwijst naar de overtuiging dat de Verenigde Staten een unieke en voorbeeldige positie innemen op het internationale toneel, vanwege hun geschiedenis, hun politieke instellingen en hun economische invloed.